Medisch – Ergens, in een doorsnee Nederlandse woonkamer, ligt een stripje pilletje op tafel.
Apixaban, een van de meest gebruikte en veilige bloedverdunners in ons land, is straks niet meer leverbaar. Voor velen is dat geen abstract nieuwsfeit, maar een directe dreiging. Want wat doe je als het medicijn dat je elke dag beschermt tegen een beroerte, trombose of longembolie, plotseling uit de schappen wordt gehaald?
De situatie is eenvoudig uit te leggen en tegelijk pijnlijk: door een conflict over prijzen heeft een grote Nederlandse groothandel de levering gestaakt. Dat betekent dat apotheken hun voorraden zien slinken en sommige patiënten al nul op het rekest krijgen. “We moeten overstappen,” hoort men nu regelmatig in huisartsenpraktijken. Maar overstappen op antistolling is geen kwestie van zomaar een ander pilletje proberen.
Apixaban
Voor velen voelt Apixaban vertrouwd. Het werd op vaste momenten ingenomen, zonder gedoe met bloedprikken of ingewikkelde aanpassingen in voeding. Het gaf rust. En nu moet er een alternatief komen: Rivaroxaban, Dabigatran of Edoxaban, allemaal directe antistollers of anders terug naar de oude vertrouwde vitamine-K-antagonisten, mét bijbehorende INR-controles.
Maar achter elke overstap schuilt een verhaal. De vrouw met boezemfibrilleren die bang is om een dosis te vergeten van een middel dat sneller uitgewerkt is dan ze gewend was. De man met lichte nierproblemen, voor wie niet elk alternatief geschikt is. Het echtpaar dat al jaren op VKA’s zat maar net dóór Apixaban van alle prikmomenten af was. En nu begint het hele circus misschien opnieuw.
Hoge druk
Artsen en apothekers werken onder hoge druk. Voorraadbeheer, uitleg, risicoafwegingen – het stapelt zich op. De telefoon rinkelt vaker. “Hoe lang heb ik nog?” vraagt iemand aan de balie, doelend op zijn resterende medicijnstrip. Het antwoord is soms pijnlijk eerlijk: “We weten het niet precies, maar we zoeken met u naar een veilig alternatief.”
Toch is het niet alleen kommer en kwel. Nederland heeft meerdere betrouwbare bloedverdunners. Ze beschermen allemaal, op hun eigen manier, tegen gevaarlijke stolsels. En in de meeste gevallen lukt het om een passend alternatief te vinden, zonder dat de patiënt onbeschermd raakt. Maar het vergt overleg, zorgvuldigheid en vooral goede informatie.
In deze periode van onzekerheid is één advies glashelder: wacht niet af. Wie Apixaban gebruikt, moet contact opnemen met de huisarts of apotheker zodra de eigen voorraad begint te slinken. Samen wordt bekeken welk middel het beste past, niet alleen medisch, maar ook praktisch en mentaal.
Patient
Medicijnen mogen dan afhankelijk zijn van leveranciers, prijsonderhandelingen en logistiek, maar de patiënt mag dat nooit zijn. Dat is de les die deze situatie ons opnieuw leert. Laten we hopen dat zij die erover gaan dat net zo goed begrijpen.
Bron: Hartstichting, Ad