PURMEREND – Een dossier met een tip waarvan iedereen denkt: dit moeten we even natrekken en voorzichtig zijn.
Vervolgens blijkt juist dat natrekken de zaak groter te maken in plaats van kleiner. Dat is precies wat er rond de sloop aan de Boeierstraat in Purmerend is gebeurd. Onze redactie ontving signalen dat er bij de werkzaamheden mogelijk iets misging met asbesthoudend materiaal en met schelpen die in verband zouden staan met de slooplocatie.
Wat daarna volgde, was geen geruststellende opheldering, maar een reeks antwoorden die juist nieuwe vragen opriepen. De gemeente Purmerend liet in haar eerste reactie weten dat asbesthoudende materialen voorafgaand aan de sloop waren verwijderd, dat de panden daarna asbestvrij waren verklaard en dat er geen reden zou zijn om aan te nemen dat risico’s voor omwonenden of gebruikers van elders afgevoerd materiaal aanwezig waren.
Dat klinkt op het eerste gezicht stevig en duidelijk. Maar wie beter kijkt, ziet dat vooral in algemene termen werd geantwoord, terwijl de concrete zorg van begin af aan juist draaide om één onderwerp: de schelpen. Uit tips die onze redactie ontving, bleek dat er gerommeld zou zijn met schelpen en asbest. Navraag bij de gemeente leverde daarop weinig verheldering op.
Daarom hebben wij op basis van de gegeven antwoorden opnieuw vragen gesteld. Ook zijn wij zelf gaan kijken en hebben foto’s gemaakt van plekken die volgens onze informatie relevant waren voor het onderzoek. Tijdens dat onderzoek bleek dat de schelpen niet alleen aan een tuinvereniging zouden zijn weggegeven, maar ook terecht waren gekomen op een plaats waar regelmatig jonge kinderen spelen en langere tijd verblijven.
Herkomst
Want op het moment dat verdacht materiaal, of materiaal waarvan de herkomst en samenstelling niet helder zijn, terechtkomt op een plek waar kinderen spelen, houdt het op een technische discussie te zijn. Dan gaat het over publieke veiligheid, over bestuurlijke verantwoordelijkheid en over de vraag of een overheid onmiddellijk handelt wanneer de maatschappelijke belangen groot zijn.
Onze redactie heeft daarom niet één, maar twee keer verzocht om verdachte plekken af te zetten en onderzoek te laten doen. Niet omdat al vaststond dat het materiaal asbest bevatte, maar juist omdat dat niet vaststond en dus niet kon worden uitgesloten. De gemeente bleek doof voor het verzoek om de verdachte locaties direct te sluiten en nader te laten onderzoeken.
Ook de tweede serie antwoorden stelde niet gerust. Integendeel. Opnieuw werd in algemene termen verwezen naar inventarisaties, saneringen en vrijgaven, maar juist onze zorg, de schelpen bleef buiten beschouwing. En precies dat is de kern van dit dossier geworden: er wordt wel gerustgesteld, maar niet overtuigend aangetoond dat de schelpen zelf afzonderlijk zijn onderzocht en veilig voor hergebruik zijn verklaard.
Tijdens ons onderzoek hebben wij inmiddels meer dan 400 pagina’s aan stukken, rapporten en verklaringen doorgenomen. Daaruit blijkt zonder meer dat er op en rond de Boeierstraat omvangrijk asbestonderzoek heeft plaatsgevonden. Maar uit diezelfde stukken blijkt óók dat niet alles binnen de reikwijdte van dat onderzoek viel. Zo zijn in het hoofdrapport bepaalde onderdelen van de ondergrond, bodem en halfverhardingen juist buiten beschouwing gelaten.
Betonelementen
Tegelijkertijd blijkt uit een later aanvullend onderzoek naar de voormalige blokverwarming en ingegraven betonelementen dat daar alsnog asbesthoudend materiaal is aangetroffen. Want daarmee komt een andere vraag bovendrijven: hoe volledig was de eerdere geruststelling eigenlijk?
Als later aanvullend onderzoek nog asbesthoudende onderdelen aanwijst in een ondergronds deel van het project, dan is het volkomen terecht om opnieuw te vragen op basis waarvan de gemeente zo stellig kon communiceren dat er geen reden tot zorg was. Zeker wanneer diezelfde gemeente erkent dat schelpen van de locatie zijn afgevoerd, maar niet overtuigend laat zien dat juist dat materiaal apart is onderzocht en geschikt is bevonden voor hergebruik.
Onze redactie zegt daarom nadrukkelijk niet dat bewezen is dat de weggegeven schelpen asbest bevatten. Daarvoor ontbreekt nog altijd het harde, afzonderlijke bewijs. Maar het omgekeerde is minstens zo belangrijk. Uit de stukken die wij tot nu toe hebben ingezien, blijkt evenmin dat de grond of de schelpen expliciet asbestvrij zijn verklaard en dus zonder meer geschikt waren voor hergebruik. Dat de gemeente dat verschil in haar beantwoording feitelijk gladstrijkt, maakt deze zaak bestuurlijk kwetsbaar.
De vraag die inmiddels boven de Boeierstraat hangt, reikt namelijk verder dan alleen deze ene locatie. Want als hier al onduidelijkheid bestaat over de beoordeling, afvoer en het mogelijke hergebruik van vrijkomend materiaal, dan dringt vanzelf een bredere vraag zich op: hoe wordt daar bij andere sloop- en bouwprojecten in Purmerend mee omgegaan? Is dit een incident, of laat dit dossier zien dat toezicht en controle in de praktijk minder sluitend zijn dan bewoners mogen verwachten.
Isolatiemateriaal
Daar komt bij dat inwoners in de afgelopen weken al te maken kregen met zorgen over het gebruik en de verwerking van isolatiemateriaal aan een van de grote flats in de stad. Ook om die reden staat de kwestie rond de Boeierstraat niet op zichzelf in de beleving van bewoners. De onrust is breder geworden. Maar de kern van dit artikel blijft waar hij hoort: bij de Boeierstraat, waar antwoorden van de gemeente eerder nieuwe vragen opriepen dan vertrouwen wekten.
En dat lukt niet met standaardzinnen, algemene vrijwaringen en bestuurlijke rusttaal, terwijl de documenten zelf laten zien dat delen van het terrein buiten scope vielen, later aanvullend onderzoek nodig bleek en de cruciale vraag over het hergebruik van schelpen onbeantwoord blijft. Wie de maatschappelijke belangen serieus neemt, kan zich daar niet achter verschuilen.
4. Zorgvuldigheid
De kwestie aan de Boeierstraat is daarom niet langer slechts een lokaal sloopdossier. Het is inmiddels een serieuze test geworden van bestuurlijke zorgvuldigheid. Niet alleen voor de gemeente Purmerend, maar ook voor de manier waarop in de stad wordt omgegaan met verdachte materialen, risico’s voor bewoners en de plicht om bij twijfel direct en zichtbaar op te treden.
Reageren? Vul de onderstaande bon in. Uw identiteit blijft bij ons en is gewaarborgd.
