Purmerend – Onlangs verscheen in diverse media een rapport over luchtvervuiling in Nederlandse gemeenten.
Daarin werd gesuggereerd dat Purmerend slecht zou scoren. De cijfers doen stof opwaaien en roepen vragen op bij inwoners. Hoe kan het dat een stad zonder zware industrie toch in een negatief daglicht wordt gezet?
Wie beter kijkt, ziet dat het hier gaat om cijfers uit 2022, inmiddels vier jaar oud. Dat maakt de context essentieel. Rapporten die in het nieuws opduiken, zijn niet altijd actueel. Ze worden regelmatig opnieuw aangehaald zonder dat duidelijk wordt gemaakt hoe oud de onderliggende data zijn en wat er sindsdien veranderd is.
Pointer
Volgens de cijfers uit het Pointer-onderzoek (cijfers 2022) bedraagt de vervuilingsscore van Purmerend 152. Daarmee bevindt de gemeente zich in de midden categorie van Nederland. Dat is geen topnotering in positieve zin, maar ook zeker geen positie in de hoogste vervuilingsregionen.
Ter vergelijking: gemeenten als Schiedam, Rijswijk en Ridderkerk scoren boven de 200. Dat zijn gebieden die direct grenzen aan zware industrie, petrochemische complexen en intensieve haven- en snelwegcorridors. Purmerend kent die situatie simpelweg niet.
Zware industrie
Purmerend heeft geen zware industrie. Er zijn geen raffinaderijen, geen grootschalige chemische installaties en geen havenoverslag zoals in het Rijnmondgebied. Ook kent de stad geen snelwegknooppunten waar dagelijks honderdduizenden voertuigen passeren.
Natuurlijk is er verkeer. Purmerend is een forensenstad, met veel inwoners die richting Amsterdam reizen. Maar het autoverkeer hier staat niet in verhouding tot dat van steden die direct aan internationale logistieke corridors liggen.
Dat verschil zie je terug in de onderliggende cijfers. De stikstofdioxideconcentratie (NO₂), sterk gerelateerd aan verkeer en industrie, ligt in Purmerend aanzienlijk lager dan in de zwaarst belaste gemeenten. Hetzelfde geldt voor fijnstof (PM2.5).
Oude cijfers
Belangrijk is ook dat luchtkwaliteit geen statisch gegeven is. Sinds 2022 zijn er verschillende ontwikkelingen geweest:
- Verduurzaming van wagenparken
- Meer elektrische auto’s
- Regionale maatregelen tegen hout stook
- Groene inrichting van woonwijken
Broca Media heeft de cijfers nader geanalyseerd en vergeleken met landelijke trends. Daaruit blijkt dat Purmerend relatief gunstig gepositioneerd is binnen de Randstad. Zeker wanneer men rekening houdt met bevolkingsdichtheid en de nabijheid van Amsterdam.
De suggestie dat Purmerend tot de slecht scorende gemeenten zou behoren, houdt bij nadere bestudering geen stand. De stad bevindt zich in de brede middenmoot van Nederland, niet bij de kopgroep van vervuiling.
Het verschil
Wat in berichtgeving vaak ontbreekt, is duiding. Een vervuilingsscore zegt weinig zonder vergelijking. Een score van 152 klinkt misschien hoog, maar krijgt pas betekenis wanneer men ziet dat tientallen gemeenten aanzienlijk hoger scoren.
Daarnaast is het belangrijk te beseffen dat landelijke gemiddelden niet automatisch betekenen dat individuele wijken problematisch zijn. Luchtkwaliteit kan lokaal verschillen, afhankelijk van verkeersstromen, groenvoorziening en bouwstructuur.
Realistisch beeld
Dat betekent niet dat er niets te verbeteren valt. Luchtkwaliteit blijft een aandachtspunt in heel Nederland. Maar het is onjuist om Purmerend neer te zetten als een stad met uitzonderlijk slechte lucht.
De feiten laten zien dat Purmerend geen industriestad is, geen havenstad en geen verkeersknooppunt van nationale schaal. In vergelijking met zwaar geïndustrialiseerde gemeenten scoort de stad duidelijk gunstiger.
Wie oude rapporten zonder context citeert, schetst een onvolledig beeld. Een zorgvuldige analyse laat zien dat Purmerend veel beter scoort dan recente berichtgeving deed vermoeden.
Regaren? Cees@brocamedia.nl