Column – Er zitten drie mannen aan een tafel. Geen kroeg, geen parlement, geen ambassade gewoon een tafel.
Er ligt koffie, er ligt een dossier, en er ligt een probleem. Altijd een probleem. En vanaf dat moment begint het verschil. De zakenman kijkt niet naar het probleem, hij kijkt naar de uitkomst. Wat kost het? Wat levert het op? Hoe snel kan het? Hij praat niet over “complexiteit” maar over “haalbaarheid”. En als het niet haalbaar is, maakt hij het haalbaar of hij kapt ermee.
Zijn wereld is overzichtelijk. Winst of verlies. Groei of krimp. Ja of nee. De zakenman heeft een hekel aan oeverloos gepraat. Hij wil actie. Liefst gisteren. Hij vertrouwt op cijfers, niet op gevoelens. En als iemand hem vertelt dat iets “politiek gevoelig ligt”, dan hoort hij: vertraging. Zijn kracht is snelheid en duidelijkheid. Zijn zwakte is dat hij soms vergeet dat mensen geen spreadsheets zijn.
Een zakenman die een brug moet bouwen, bouwt hem. Desnoods met een omweg, desnoods met wat weerstand, maar die brug komt er.
Probleem
De politicus kijkt naar hetzelfde probleem en ziet vooral wie er last van heeft en wie er straks boos wordt. Hij denkt niet in oplossingen, maar in draagvlak. Want zonder draagvlak geen zetel, en zonder zetel geen macht. De politicus spreekt een andere taal. Geen “ja” of “nee”, maar “we nemen dit mee”, “we onderzoeken de mogelijkheden”, en “het ligt genuanceerder”. Dat is geen zwakte, dat is overleving.
Waar de zakenman doorpakt, vertraagt de politicus bewust. Niet uit onkunde, maar uit noodzaak. Elke beslissing heeft gevolgen, en elke gevolg heeft kiezers. Zijn kracht is dat hij rekening houdt met iedereen. Zijn zwakte is dat hij daardoor soms niets meer beslist. Zet een politicus voor diezelfde brug en hij organiseert eerst drie inspraakavonden, vier commissievergaderingen en een motie. De brug komt er uiteindelijk misschien, maar dan is de rivier al opgedroogd.
Gelijk
En dan is er de diplomaat. De man die het probleem ziet, begrijpt, en vervolgens besluit er niets over te zeggen althans, niets wat je kunt vastpakken. De diplomaat is geen beslisser en geen stemmentrekker. Hij is een bruggenbouwer van een ander soort: onzichtbaar, voorzichtig, en altijd met meerdere lagen. Waar de zakenman bot kan zijn en de politicus vaag, is de diplomaat precies vaag genoeg om iedereen tevreden te houden en niemand gelijk te geven.
Hij zegt nooit “nee”. Hij zegt: “Dat lijkt mij op dit moment lastig.” Hij zegt nooit “ja”. Hij zegt: “Daar staan we in principe voor open.” Zijn kracht is dat hij conflicten voorkomt. Zijn zwakte is dat hij soms vergeet dat een conflict ook opgelost moet worden. Geef hem die brug en hij zal eerst zorgen dat beide oevers elkaar niet meer haten. De brug zelf? Die komt later wel. Of niet. Maar iedereen voelt zich in ieder geval gehoord en dat is ook wat waard, al kun je er niet overheen lopen.
Drie werelden, één realiteit
Het aardige of eigenlijk het gevaarlijke is dat deze drie types elkaar nodig hebben, maar elkaar zelden begrijpen.
De zakenman vindt de politicus traag en de diplomaat slap.
De politicus vindt de zakenman kortzichtig en de diplomaat ongrijpbaar.
De diplomaat vindt de zakenman ongeduldig en de politicus luidruchtig.
En toch zitten ze steeds weer samen aan die tafel.
Want zonder zakenman gebeurt er niets.
Zonder politicus mag er niets.
Zonder diplomaat lukt er niets.
Dat is de tragiek van onze samenleving: actie, toestemming en verstandhouding zitten nooit in één persoon. De vraag is niet wie er gelijk heeft. De vraag is: wie wilt u zijn? De man die knopen doorhakt en soms mensen over het hoofd ziet? De man die iedereen hoort en daardoor zichzelf verliest? Of de man die iedereen tevreden houdt, maar nooit echt iets afrondt?
Praktijk
Misschien is het echte antwoord wel dat we alle drie een beetje nodig hebben. Maar laten we eerlijk zijn: dat klinkt mooi op papier, en werkt zelden in de praktijk. Want zodra er een beslissing genomen moet worden, staat er altijd één op die zegt: “We moeten door.”
En dan kijken de andere twee hem aan.
De één met argwaan.
De ander met een glimlach.
En de brug? Die ligt er nog steeds niet.
Reageren? Houtje@BrocaMedia.nl