PURMEREND/BEEMSTER – De verbouwing van het voormalige ABN AMRO-pand aan de Kalversteeg 1 blijft politieke vragen oproepen.
Terwijl de gemeenteraad eerder miljoenen beschikbaar stelde voor de komst van Cultuurhuis Wherelant en The Mudita, wil de VVD nu precies weten wat het project de gemeente daadwerkelijk gaat kosten. Raadslid Pieter. G. J. Wickel heeft daarvoor een uitgebreide reeks financiële en bestuurlijke vragen opgesteld.
De gemeente Purmerend kocht het voormalige bankgebouw met de bedoeling meer invloed te krijgen op de ontwikkeling van de binnenstad. Het pand moet worden omgevormd tot een culturele ontmoetingsplek. Een aantrekkelijk vooruitzicht, maar de vraag is inmiddels niet alleen wat het project oplevert voor de samenleving. Ook de financiële gevolgen verdienen aandacht.
Op 19 februari 2026 stemde de gemeenteraad in met het beschikbaar stellen van een verbouwingskrediet. Daarmee kreeg de voorgenomen huisvesting van Wherelant en The Mudita politiek groen licht. Toch blijkt daarmee niet iedere financiële vraag beantwoord.
Een belangrijk argument voor de verhuizing van Wherelant is de jaarlijkse besparing op de bestaande huisvesting aan de Van IJsendijkstraat. Volgens eerder verstrekte informatie bedraagt die vanaf 2029 ongeveer 59.680 euro. Maar hoeveel blijft daarvan daadwerkelijk over wanneer de nieuwe kapitaallasten, het onderhoud en de exploitatiekosten worden meegerekend?
Precies dat wil de VVD weten. Wickel vraagt om een financieel overzicht vanaf 2026 tot het einde van de afschrijvingstermijn. Daarin moeten alle kosten en opbrengsten zichtbaar worden. Niet alleen de directe investeringen, maar ook de jaarlijkse lasten die de gemeentelijke begroting gedurende tientallen jaren kunnen beïnvloeden.
Een andere vraag betreft de toekomstige huur van Wherelant. Voor 2029 wordt een bedrag van 144.887 euro genoemd. Maar is dat voldoende om de werkelijke kosten van de huisvesting te dekken? En wanneer dat niet zo is, wie betaalt dan het verschil? Uiteindelijk gaat het immers om gemeentelijke middelen.
Op 1 oktober verwierp de gemeenteraad een motie waarin werd gevraagd naar de gevolgen van beëindiging of uitstel van het project. Daarmee verdween het onderwerp echter niet van tafel. De financiële verplichtingen die inmiddels zijn aangegaan, blijven een belangrijk onderdeel van de nieuwe vragen.
De Wickel wil weten hoeveel geld al daadwerkelijk is uitgegeven en welke contractuele verplichtingen de gemeente inmiddels is aangegaan. Ook worden concrete bedragen gevraagd voor verschillende scenario’s: stoppen per 1 november 2026, per 1 januari 2027 of pas nadat de bouwopdracht is gegund.
Een eenmaal aangegane verplichting kan financiële consequenties hebben wanneer een project alsnog wordt beëindigd. Zonder inzicht in bestaande contracten, voorbereidingskosten en mogelijke schadevergoedingen is het lastig te beoordelen hoeveel bestuurlijke bewegingsruimte werkelijk overblijft.
Ook de juridische positie van de toekomstige huurders verdient aandacht. De VVD vraagt of de huurovereenkomsten met Wherelant en The Mudita inmiddels zijn ondertekend. Als dat nog niet het geval is, wil de fractie weten welke voorwaarden openstaan en wat het betekent wanneer een van beide partijen afhaakt.
Voor de voorgenomen verhuur speelt bovendien de Wet markt en overheid een rol. De VVD vraagt wanneer de gemeenteraad een aangekondigd voorstel over een algemeenbelangbesluit tegemoet kan zien. Ook moet duidelijk worden wat de financiële gevolgen zijn als een marktconforme huur noodzakelijk blijkt.
Een dergelijk besluit raakt aan de vraag onder welke voorwaarden gemeentelijk vastgoed onder de integrale kostprijs beschikbaar mag worden gesteld. Welke juridische en financiële onderbouwing daaraan ten grondslag ligt, zal uit de verdere besluitvorming moeten blijken.
Opmerkelijk is daarnaast de vraag of onderzocht is wat verkoop van het pand aan een marktpartij zou opleveren. Ook jongerenhuisvesting wordt als mogelijke alternatieve bestemming genoemd. De VVD wil weten of deze mogelijkheden financieel zijn doorgerekend en, zo niet, waarom dat onderzoek achterwege is gebleven.
Daarmee komt een bredere politieke afweging in beeld. Purmerend staat voor moeilijke financiële keuzes. Investeringen in cultuur hebben maatschappelijke waarde, maar ook andere voorzieningen vragen om gemeentelijke middelen. Juist daarom is inzicht in de financiële gevolgen van langdurige verplichtingen belangrijk.
Cultuur staat niet ter discussie. Voor een grote groep inwoners vormt cultuur een belangrijk onderdeel van de samenleving. Ook de VVD onderschrijft volgens de fractie het belang van toegankelijke cultuurvoorzieningen en wil dat deze voor iedereen behouden blijven. De gestelde vragen zijn dan ook niet bedoeld om de waarde van cultuur ter discussie te stellen, maar om duidelijkheid te krijgen over de financiële keuzes die in tijden van bezuinigingen noodzakelijk zijn.
De VVD verwijst daarbij naar het coalitieakkoord dat de partij mede heeft ondertekend. Daarin zijn afspraken gemaakt over scherpe keuzes, voortdurende prioritering en het kritisch blijven beoordelen van bestaande projecten en investeringen. Volgens de fractie moeten ook grote gemeentelijke investeringen opnieuw tegen het licht kunnen worden gehouden wanneer inwoners met bezuinigingen worden geconfronteerd.
Een weloverwogen besluit vraagt om volledige informatie. Daarom wil de fractie inzicht in alle kosten, bestaande verplichtingen, financiële risico’s en mogelijke alternatieven. Het gaat daarbij, zo benadrukt de VVD, om een zorgvuldige omgang met gemeenschapsgeld.
Vooralsnog leveren de nieuwe vragen geen bewijs op dat het project financieel onverantwoord is. Daarvoor ontbreken de antwoorden en de onderliggende berekeningen. Wel maken de vragen duidelijk welke informatie noodzakelijk is om een volledige beoordeling te kunnen maken.
De gemeente heeft eerder gekozen voor een culturele bestemming van het bankgebouw. Die keuze is democratisch genomen. Maar een genomen besluit ontslaat het gemeentebestuur niet van de verantwoordelijkheid om inzicht te geven in de werkelijke kosten, de risico’s en de financiële gevolgen op lange termijn.
De belangrijkste vraag is daarom misschien wel de eenvoudigste: weet de gemeenteraad inmiddels precies welke rekening Purmerend voor Kalversteeg 1 gaat betalen? Totdat de gevraagde cijfers op tafel liggen, blijft die vraag onbeantwoord.
Totdat de gevraagde cijfers op tafel liggen, blijft die vraag onbeantwoord. Heeft u een mening? Wij zitten klaar!
Bronnen: Pieter. G. J. Wickel, VVD – Technische vragen financiële onderbouwing Kalversteeg 1, 5 oktober 2026. Aanvullende technische vragen financiële onderbouwing Kalversteeg 1, 8 oktober 2026. Schriftelijke raadsvragen stand van zaken, verplichtingen en besluitvorming, 5 oktober 2026.