Purmerend – U kent het beeld. Een raadszaal, een microfoon.
Iemand die zegt dat hij “luistert naar de signalen”. En dan gaat u naar huis en verandert er niets. Ondertussen wordt buiten de stad het debat harder, het taalgebruik scherper, en wordt elke keuze een kamp. Alsof u óf voor bent óf tegen. Alsof nuance een zwakte is. En alsof politiek vooral een wedstrijd is in het hebben van gelijk.
De kloof tussen politiek en burgers is geen abstract probleem. Hij zit in het kleine: in de manier waarop brieven worden geschreven, in de toon van besluiten, in de snelheid waarmee klachten verdwijnen in een systeem. Hij zit in het moment dat u denkt: ze hebben het al besloten, wij mogen alleen nog klappen of boos worden.
Kloof
In Purmerend komt die kloof scherp naar boven bij onderwerpen die mensen raken in hun huis, hun straat, hun veiligheid: migratie en opvang, stadsverwarming, bouwen, parkeren, en de vraag wie er nog plek heeft in de stad.
Migratie is zo’n onderwerp dat razendsnel ontploft. U hoeft maar één woord te zeggen en iemand anders hoort er tien bij. “Grenzen dicht” klinkt stevig, maar u weet ook: de grens wordt niet in Purmerend bewaakt. “We moeten helpen” klinkt menselijk, maar u voelt óók de druk op woningen en voorzieningen. En als u dat zegt, wordt u gelijk in een hoek gezet.
Hier zit de eerste opdracht voor politiek: stop met mensen in kampen duwen. De stad is geen talkshow.
Opdracht
De tweede opdracht: spreek eerlijk over wat gemeentelijk kan en wat niet. Een gemeente kan niet het asielbeleid herschrijven, maar wel beslissen over opvanglocaties, begeleiding, veiligheid, onderwijs, zorg en samenleven. En dáár hoort een volwassen gesprek bij. Niet alleen met de mensen die al overtuigd zijn, maar juist met de mensen die twijfelen of boos zijn.
“Ik ben niet tegen mensen,” zei een vrouw in de rij bij de bakker. “Ik ben tegen het gevoel dat wij het maar moeten oplossen zonder dat iemand ons uitlegt hoe.” Dat is de kern. Draagvlak is geen knopje dat u aanzet met een persbericht. Draagvlak groeit als er eerlijkheid is, voorspelbaarheid, en zichtbare regie.
Als Purmerend migratie en opvang goed wil aanpakken, moet de gemeente drie dingen durven zeggen.
Verantwoordelijkheid
Eén: we nemen verantwoordelijkheid, maar we stellen voorwaarden. Veiligheid in en rond de locatie. Afspraken over toezicht. Heldere aanspreekpunten. Geen vage beloftes, maar een nummer dat u kunt bellen en iemand die terugbelt.
Twee: we voorkomen dat inwoners het gevoel krijgen dat zij in de rij worden ingehaald. Dat betekent: transparant zijn over woningtoewijzing, over tijdelijke opvang, over begeleiding naar werk en onderwijs, en over de kosten. Niet om mensen tegen elkaar op te zetten, maar om de feiten op tafel te krijgen.
Investeren
Drie: we investeren in samenleven, niet alleen in “plaatsen”. Want opvang is ook: taal, school, vrijwilligers, sport, contact met de wijk. Als u mensen neerzet zonder structuur, creëert u problemen. Als u mensen begeleidt, bouwt u aan rust.
Maar het gaat niet alleen over migratie. Het gaat ook over hoe we ons straks verplaatsen. Een stad kan niet groeien op stilstand. U ziet het aan de kruispunten, aan de parkeerdruk, aan de fietspaden die soms eindigen alsof iemand het potlood heeft neergelegd. Mobiliteit is geen strijd tussen auto en fiets. Mobiliteit is vrijheid: naar werk kunnen, naar zorg, naar familie, zonder dat u afhankelijk wordt van geluk.
Plannen
Daarom moeten plannen voor autoluw of fiets-first altijd gepaard gaan met iets anders: een werkend alternatief. Randparkeren dat klopt. OV dat aansluit. Wegen die begaanbaar en niet opgebroken zijn. Betaalbare taxi’s of doelgroepenvervoer voor wie het nodig heeft. En vooral: luisteren naar de wijk, want één straat is de andere niet.
En dan de vraag die u tussen de regels door overal hoort: welke politicus wordt weer mens in plaats van karikatuur?
De karikatuur ontstaat als iemand alleen nog praat in slogans. Als elk antwoord een trucje is. Als fouten worden weggepoetst, en zorgen worden weggezet als “onderbuik”. De mens ontstaat wanneer iemand zegt: “U heeft gelijk dat dit schuurt.” Wanneer iemand uitlegt wat een keuze kost, wie het raakt, en waarom het toch gebeurt. Wanneer iemand niet alleen verschijnt bij lintjes en openingen, maar ook op een regenachtige dinsdagavond in de wijkzaal.
Besluiteloosheid
Een menselijk bestuurder durft ook iets anders: hij durft te kiezen. Want de kloof groeit niet alleen door slechte communicatie, maar ook door besluiteloosheid. Mensen kunnen best een moeilijke beslissing accepteren, ls u eerlijk bent, als u het uitlegt en als u laat zien dat u ook de lasten eerlijk verdeelt.
Waar hebben Purmerenders echt behoefte aan? Niet aan mooie campagnes. Aan een stad die werkt. Aan duidelijkheid en een bestuur dat u niet als publiek behandelt, maar als partner. Aan veiligheid en rust in de wijk. Aan betaalbaarheid en openbaar vervoer dat iedereen meeneemt. Maar ook een eerlijk gesprek over opvang en samenleven, zonder dat u meteen wordt uitgescholden of weggezet.
Durf
Als Purmerend de kloof wil dichten, begint het simpel: kom uit de raadszaal, ga de straat op en kom daarna terug met een plan dat u durft uit te leggen. Niet één keer, maar steeds weer.
Politiek wordt pas weer menselijk als u als inwoner weer het gevoel krijgt: ik tel mee. En dát is misschien wel de grootste opgave van de komende jaren.