COLUMN – Wie kent het niet, het ouderwetse spelletje Ganzenbord waarbij je met twee dobbelstenen probeert als eerste vakje 63 te bereiken.
Onderweg kom je hindernissen tegen, mag je soms een paar plaatsen vooruit, moet je terug of beland je met een beetje pech in de put. De gans bepaalt weliswaar niet waar hij terechtkomt, maar de dobbelstenen des te meer. Wie vroeger verloor kon het bord opvouwen, de ganzen terug in de doos stoppen en opnieuw beginnen. Langs de Gorslaan in Purmerend werkt dat tegenwoordig net even anders.
Sinds kort staan daar namelijk twee verkeersborden die automobilisten waarschuwen voor loslopende ganzen. Het lijkt bijna alsof Purmerend zijn eigen levensgrote versie van Ganzenbord heeft gekregen. Alleen zijn de ganzen hier geen plastic pionnetjes en trekken zij zich weinig aan van vakje 31, de put of vakje 42 en het doolhof. Ze steken gewoon de Gorslaan over wanneer het hen uitkomt. De automobilist mag vervolgens hopen dat hij op tijd heeft opgelet en geremd.
De grote vijver langs de Gorslaan is al lange tijd een geliefde plek voor de vogels. Wie er regelmatig langsrijdt ziet ze op het gras, langs het water en regelmatig ook behoorlijk dicht bij de rijbaan. Soms besluiten ze gezamenlijk dat het gras aan de andere kant kennelijk groener is. Dan loopt de familie gewoon achter elkaar de weg over. Niet de gemeente, maar de gans bepaalt op dat moment kennelijk de verkeerssituatie.
Onder de ganzen die we tegenwoordig overal tegenkomen bevindt zich ook de nijlgans, een bijzondere verschijning die oorspronkelijk helemaal niet in Nederland thuishoorde. De vogel komt uit Afrika en werd ooit naar Europa gehaald om als siervogel in parken en collecties rond te lopen. Een aantal exemplaren ontsnapte of werd vrijgelaten en ontdekte later dat het Nederlandse klimaat kennelijk helemaal niet zo onaardig was. In 1967 werd in Den Haag het eerste wilde broedgeval in Nederland vastgesteld. Inmiddels broedt de nijlgans vrijwel overal in ons land en heeft de vogel ook grote delen van België en andere Europese landen ontdekt.
Dat Purmerend iets met ganzen heeft, is overigens niets nieuws. In 2008 besloot de gemeente een groep boerenganzen uit de Botterstraat te laten verwijderen omdat zij volgens de gemeente de leefbaarheid aantastten. De dieren, die daar volgens bewoners al tientallen jaren rondliepen, werden vervolgens vergast. De verantwoordelijke wethouder was destijds Hans Krieger, die door het ganzenverhaal in de volksmond al snel een bijna onvermijdelijke bijnaam: Gans Krieger kreeg. De bewoners waren bepaald niet enthousiast over het gemeentelijke optreden en kwamen massaal in het geweer.
Het verhaal kreeg daarna een bijna Purmerends slot. Onder druk van de bewoners draaide de gemeente en werden enkele maanden later opnieuw ganzen bij de Botterstraat uitgezet. Eerst ganzen verwijderen omdat ze er niet gewenst waren, daarna nieuwe ganzen terugbrengen omdat bewoners ze misten. Wie dat van een afstand bekijkt, ziet eigenlijk een prachtig rondje Ganzenbord. Een paar plaatsen vooruit, een paar terug en uiteindelijk ongeveer eindigen waar je begonnen was.
Achttien jaar later lijkt de verhouding tussen Purmerend en zijn ganzen veranderd. Geen vangactie langs de Gorslaan, geen groot bestuurlijk offensief en voor zover wij weten ook geen nieuwe wethouder die zijn naam aan de vogels wenst te verbinden. Er staan simpelweg twee borden. Vrij vertaald: beste automobilist, wij hebben hier ganzen en die kunnen zomaar oversteken. Misschien is dat uiteindelijk wel de meest praktische oplossing.
Want hoe graag wij onze stad ook inrichten, bestraten, bebouwen en voorzien van verkeersregels, de natuur leest geen verkeersbesluiten. Een gans weet niet dat hij op een fietspad loopt en heeft geen idee dat auto’s op de Gorslaan een bepaalde snelheid mogen rijden. De vijver is water, het gras is voedsel en aan de overkant ligt kennelijk iets interessants. Meer hoeft een gans niet te weten. En dus wandelt hij verder.
En nu we toch bezig zijn, kunnen we natuurlijk meteen doorpakken. De volgende stap is het charteren van bussen vol Japanse en Chinese toeristen, compleet met fototoestel, gids en een gegarandeerde ganzenoversteek langs de Gorslaan. Vervolgens maken we er een 30 kilometerzone van, zodat iedereen ruim de tijd krijgt om het schouwspel te bewonderen én te fotograferen. Misschien kunnen we daarmee meteen het gemis van de oude Purmerendse veemarkt een beetje goedmaken. Laten we Purmerend ongekend beroemd maken: van koeienmarkt naar ganzenparade.
Misschien vertellen die twee simpele waarschuwingsborden daarom wel een groter verhaal dan de gemeente ermee bedoelde. We kunnen dieren verwijderen, terugplaatsen, beheren, bestrijden en hele beleidsstukken schrijven over populaties en overlast. Uiteindelijk zoekt de natuur toch weer haar eigen plekje. Langs de Gorslaan lijkt dat inmiddels behoorlijk goed gelukt. Purmerend is opnieuw aan het ganzenborden — alleen gooien deze keer de ganzen zelf met de dobbelstenen en bepalen het aantal vakjes.
Houtje heeft zijn mening gegeven. Wat is die van u?
Laat hieronder weten of u het met hem eens bent of juist helemaal niet.
