PURMEREND?BEEMSTER – De koets reed, de hoedjes stonden klaar en koning Willem-Alexander sprak de Troonrede uit.
In Den Haag ging het over samenwerking, woningbouw, veiligheid, jeugdzorg en een overheid die problemen samen wil aanpakken. Maar in Purmerend ligt ondertussen een heel ander document op tafel: Purmerend in Balans. En dus is voor ons de vraag niet alleen wat de Koning zei, maar vooral wat die woorden hier uiteindelijk waard zijn.
Purmerend in Balans kwam er natuurlijk niet zomaar. In april waarschuwde het college dat het begrotingstekort in 2030 kon oplopen tot ongeveer 19 miljoen euro. Daarom bracht de ambtelijke organisatie voor ongeveer 28 miljoen euro aan mogelijke maatregelen in kaart. Geen vastgesteld bezuinigingspakket dus, maar wel een menukaart waarvan sommige gerechten voor inwoners behoorlijk zuur kunnen smaken.
Alleen: die 19 miljoen euro is inmiddels al niet meer het actuele cijfer. In de Voortgangsrapportage 2026 is het geraamde tekort voor 2030 teruggelopen naar 15,365 miljoen euro. Voor 2027 staat zelfs een positief saldo van 1,619 miljoen euro, waarna Purmerend vanaf 2028 weer stevig het rood induikt. Nog vóór Prinsjesdag was het financiële beeld dus al gunstiger dan de waarschuwing waarmee Purmerend in april begon.
En dan komt Den Haag er op Prinsjesdag nog eens tussendoor fietsen met de Septembercirculaire van het gemeentefonds. Daarin worden de bedragen aangepast die gemeenten de komende jaren via het Rijk ontvangen. Dat betekent niet dat de wethouder Financiën nu ineens een geldkist op het stadhuis kan opentrekken. Een deel van dat geld hangt samen met hogere lonen, prijzen, gewijzigde taken en compensaties en is dus niet zomaar vrij besteedbaar.
Toch staan er bedragen in die voor Purmerend heel concreet zijn. Voor openbare bibliotheken krijgt Purmerend in 2027 bijvoorbeeld 293.355 euro uit het gemeentefonds. Voor de aanpak van problematische schulden komt daar vanaf 2027 jaarlijks 83.171 euro bij. Daarmee verdwijnt geen miljoenenprobleem, maar het zijn wel bedragen die meetellen als voorzieningen en sociaal beleid opnieuw worden gewogen.
En precies daar begint Purmerend in Balans interessant te schuren met Prinsjesdag. In het pakket wordt onder meer gekeken naar de bibliotheek, huishoudelijke hulp, preventie en andere voorzieningen. Wie daarop wil besparen, moet eerst weten welke nieuwe opdrachten en welk nieuw geld Den Haag inmiddels naar gemeenten schuift. Vandaag iets verkleinen en morgen geld ontvangen om diezelfde maatschappelijke functie te versterken, vraagt op z’n minst om een goede uitleg.
Bij de jeugdzorg wordt het verhaal nog lastiger, want daar loopt de rekening al jaren op. Purmerend noemt Jeugd en Wmo zelf als belangrijke oorzaken van de druk op de gemeentelijke financiën. Tegelijk zet het Rijk in op hulp dichter bij gezinnen, sterke lokale teams en het eerder aanpakken van problemen. Dat klinkt logisch, maar preventie kost vandaag geld terwijl een eventuele besparing vaak pas jaren later in de boeken zichtbaar wordt.
Ook woningbouw, bereikbaarheid en leefbaarheid horen eigenlijk bij dezelfde rekensom. Het nieuwe coalitieakkoord zegt zelf dat groei geen doel op zichzelf is en in balans moet blijven met voorzieningen, veiligheid en bereikbaarheid.
Den Haag wil de woningbouw versnellen en benadrukt tegelijkertijd de samenwerking met gemeenten, provincies en waterschappen. Maar nieuwe woningen zonder voldoende geld voor wegen, scholen, groen en ondersteuning kunnen uiteindelijk vooral nieuwe rekeningen opleveren.
Daarmee kan Purmerend in Balans na deze Prinsjesdag zeker niet de prullenbak in. Het rapport laat nog steeds zien waar de gemeente mogelijkheden ziet om te besparen, inkomsten te verhogen of anders te gaan werken. Maar de financiële ondergrond waarop het rapport werd neergelegd, is inmiddels wel degelijk aan het verschuiven. Wie in april begon met 19 miljoen euro tekort, kan in september moeilijk volhouden dat er in de tussentijd niets veranderd is.
Daarom zou de gemeenteraad eerst om één ding moeten vragen: een nieuwe rekensom. Wat betekenen de Septembercirculaire, de nieuwe rijksbijdragen en de landelijke beleidswijzigingen precies voor 2027, 2028, 2029 en 2030? Pas daarna kun je eerlijk bepalen hoeveel van die 28 miljoen euro aan mogelijke maatregelen werkelijk nog nodig is. Anders dreigt Purmerend politieke keuzes te maken met cijfers die tijdens het rekenen alweer achterhaald zijn.
Leve de Koning, hoera, hoera, klinkt traditioneel op Prinsjesdag. Voor Purmerend mag daar wat ons betreft één nuchtere zin achteraan: eerst opnieuw rekenen, daarna pas snijden. Het tekort is niet verdwenen en pijnlijke keuzes kunnen nog steeds nodig blijken, maar het vertrekpunt is aantoonbaar veranderd. En dát is misschien wel het belangrijkste nieuws van deze Prinsjesdag voor de Purmerendse politiek én de Purmerendse samenleving.
Praat mee over de toekomst van Purmerend. Bent u het eens of juist oneens? Laat hieronder uw mening achter.
Bronnen: Gemeente Purmerend – Kaderbrief 2027 – Voortgangsrapportage 2026 – Purmerend in Balans – Coalitieakkoord 2026-2030 – Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties – Septembercirculaire Gemeentefonds 2026 – Rijksoverheid – Troonrede 2026 .