PURMEREND – Afgelopen week heeft Broca Media bij een column van Houtje Beckmann gebruikgemaakt van een sterk door kunstmatige intelligentie (AI) bewerkt beeld. Op deze afbeelding waren Margriet Veeger (griffier), Ellen van Selm (burgemeester) en Manja van der Weit (gemeentesecretaris) afgebeeld.
Het is goed om hierover openheid van zaken te geven. De betreffende afbeelding was niet gebaseerd op een bestaande foto. Het beeld is samengesteld uit meerdere losse foto’s uit ons archief. Daarbij zijn zelfs foto’s gebruikt die in verschillende perioden zijn gemaakt. Met behulp van AI zijn deze vervolgens samengebracht tot één illustratief beeld dat aansloot bij de inhoud van de column.

Dat gebeurde niet met de bedoeling om lezers te misleiden of een onjuiste voorstelling van zaken te geven. Het was een praktische keuze. Bij het voorbereiden van een artikel of column wordt normaal gesproken eerst ons eigen fotoarchief geraadpleegd. Wanneer daar geen geschikt materiaal beschikbaar is, vragen wij soms collega’s of andere fotografen om mee te denken. In dit geval leverden beide routes geen bruikbaar resultaat op.

Foto’s zijn voor een nieuwsmedium belangrijk. Soms zeggen beelden inderdaad meer dan duizend woorden. Juist daarom ontstaat er in de dagelijkse praktijk regelmatig de behoefte aan illustratiemateriaal. Moderne technieken maken het mogelijk om daarin snel te voorzien. Zoals veel mediaorganisaties maken ook wij gebruik van nieuwe technologische hulpmiddelen.
Na een opmerking van een ‘Gemeentelijk Communicatie Woordvoerder’ realiseerden wij ons echter dat het verstandig is om hier extra zorgvuldig mee om te gaan. Niet omdat er sprake was van kwade opzet, maar omdat journalistiek uiteindelijk draait om vertrouwen en duidelijkheid.

We leven in een tijd waarin technologische ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgen. Kunstmatige intelligentie biedt ongekende kansen, maar brengt ook verantwoordelijkheden met zich. Soms krijgt een redactie daarbij een terecht tikje op de vingers. Dat hoort bij het proces van een vakgebied dat voortdurend verandert.
Broca Media wil daarom duidelijk maken dat deze afbeelding nooit bedoeld was als nieuwsfoto, maar als illustratie bij een column. Tegelijkertijd erkennen wij dat wij onszelf vooraf nadrukkelijker de vraag hadden moeten stellen of deze vorm van beeldbewerking in ons geval de juiste keuze was.

In de toekomst zullen wij kritischer kijken naar het gebruik van AI-gegenereerde of AI-bewerkte beelden en beter afwegen wanneer dergelijke afbeeldingen passend zijn.
Broca Media hecht grote waarde aan eerlijke en herkenbare journalistiek. Dat uitgangspunt blijft onveranderd. Juist daarom vinden wij het belangrijk om onze lezers duidelijkheid te geven wanneer daar aanleiding toe is.
Reageren? Vul de onderstaande bon in.